Gazze'de "düşük ücretle" çalışan emekçiler sıkıntı kaidelerde hayat uğraşı veriyor

Gazze’de “düşük ücretle” çalışan emekçiler sıkıntı kaidelerde hayat uğraşı veriyor

İsrail‘in yaklaşık 16 yıldır abluka uyguladığı Gazze Şeridi’ndeki binlerce personel, iş sıhhati ve güvenliğinin olmaması, kontratlarının yapılmaması, uzun çalışma saatleri ve düşük fiyatlar üzere birçok zorlukla karşılaşıyor.

Gazze’de düşük fiyat karşılığında uzun saatler çalışan Filistinli çalışanlar, bazen de hayatlarını tehlikeye atan işlerde çalışmak zorunda kalıyor.

Abluka altındaki personeller, 2000 tarihli Filistin İş Kanunu tarafından tanınan “iş kontratı, taban fiyat, tatil, çalışma ve dinlenme saatleri, yaralanma sigortası ve öteki temel haklar” dahil olmak üzere birçok haktan yoksun bırakılıyor.

İşçiler, daldaki imkanların azlığından ve işsiz sayısındaki artıştan bahsederek, patronların kendilerini mesai saatleri dışında çalıştırdığını ve bu durumdan muzdarip olduklarını lisana getiriyor.

İnsan hakları raporlarına nazaran, dünya işçilerinin her yıl 1 Mayıs’a denk gelen bayramlarını kutladıkları bir periyotta, Gazze’deki personeller haklarını koruyan sistem ve siyasetlerin olmaması nedeniyle yoksulluk ve çok yoksulluk ortasında sınıflandırılıyor.

Ekonomistler, işsizlik oranındaki artışın birtakım nedenlere dayandığını tabir ederek, bunları da ” İsrail‘in Gazze’de 16 yıldan bu yana uyguladığı abluka, Filistinli kümeler ortasındaki uyuşmazlıklar ve Batı Şeria’daki idarenin Gazze’deki memurlara yönelik uygulamaları” biçiminde sıralıyor.

Filistin Merkezi İstatistik Ofisi’nin Mayıs 2022’de yayımladığı rapora nazaran, Gazze’deki işsizlik oranı yüzde 47’ye ulaştı.

Maaşın yarısı ulaşıma gidiyor

Laboratuvarda çalışan 26 yaşındaki Filistinli bayan Ravan Muhammed, AA muhabirine, günde 8 saat çalıştığını ve aylık yalnızca 138 dolar maaş aldığını söyledi.

“Aldığım maaşın yarısı olan yaklaşık 70 dolar ulaşıma gidiyor, kalan ölçü ailemin gereksinimlerini karşılamaya yetmiyor.” diyen Muhammed, çalışmasını düzenleyen bir kontratın olmadığını, buna ek olarak bazen müsaadeden yoksun bırakıldığını ve uzun saatler çalışmak zorunda kaldığını söz etti.

Gazze’deki Filistinli Çalışanlar Sendikası Lideri Sami el-Amasi de İsrail ablukası sebebiyle kesimde berbatlaşan ekonomik şartlardan ötürü çalışanların “zor ve acı bir gerçek” yaşadığını lisana getirdi.

Amasi, minimum fiyatın ödenmemesi, uzun çalışma saatleri ve düşük fiyatlar başta olmak üzere personellerin birçok ıstırapla karşılaştığını vurguladı.

İşsizlik oranı yüzde 50’ye dayandı

Kötüleşen ekonomik şartları İsrail ablukasına ve siyasi bölünmenin devam etmesine bağlayan Amasi şu değerlendirmelerde bulundu:

“İsrail ablukası sebebiyle Gazze Şeridi’ndeki işsizlik oranı yüzde 50’ye, yoksulluk oranı da yüzde 60’a yükseldi. Ekonomik krizlerin yanı sıra İsrail’in tekrarlanan askeri hücum ve ihlalleri, Gazze Şeridi’nde çeşitli alanlardaki sanayi ve imalatı da olumsuz etkiledi.”

Amasi, “Filistin iş kanununun uygulanmaması ve işletmelerin bu kanunu uygulamakla yükümlü olmaması, emekçi haklarını patronlar tarafından suistimale açık hale getiriyor.” tabirlerini kullandı.

Gazze’de çalışanlar iş sıhhati ve güvenliğinden yoksun

Bazı personellerin, sıkıntı çalışma koşulları altında ve düşük fiyatla çalıştırıldığını tabir eden Amasi, ablukadan kaynaklanan sıkıntı ekonomik şartlar nedeniyle iş verenlerin iş kanununu uygulamadığını ve bu üzere meselelerin yaşandığını savundu.

Amasi, “Gazze’deki atölyelerde iş sıhhati ve güvenliği faktörlerinin olmaması, iş kazalarına davetiye çıkarıyor, yılda yaklaşık 300 emekçi yaralanıyor. İş kazalarının yüzde 90’ı, yasal yollardan değil, personelin hakkını görmezden gelen örf, adet ve geleneklere nazaran çözülüyor.” diye konuştu

İşsizlik sorunu nedeniyle birçok kişinin, ailesinin geçimini sağlamak için yurt dışında iş aradığını lisana getiren Amasi, şöyle devam etti:

“Yılda 10-12 bin üniversite mezunu genç, Gazze’de iş imkanlarının kısıtlı olması nedeniyle işsizler kervanına katılıyor. Bir aile çocuğunu üniversitede okutmak için büyük meblağlar harcıyor. Nihayetinde bu mezunlar, iş bulamıyor ve düşük fiyatlar mukabilinde ya bir meslek ya da bir zanaat öğrenmeye çalışıyor.”

Asgari fiyat görüşmeleri

Amasi, başkanlığını yürüttüğü sendika öncülüğünde minimum fiyatın belirlenmesi maksadıyla kurulan komitenin, hükümet, patronlar ve personel temsilcilerinden oluştuğunu ve Filistinli emekçiler için adil bir fiyata ulaşmaya çalıştığını kaydetti.

Asgari fiyatın belirlenmesinde bölgedeki ekonomik durumun yanı sıra hem patron hem personellerin durumunun göz önünde bulundurulacağını aktaran Amasi, fiyatın kesimlere nazaran, büyük şirketlerden, daha küçük işletmelere hakikat kademeli olarak uygulanacağını söyledi.

Amasi, düşük fiyatlarla sömürülen personellerin, iş kontratı yapılmadan çalıştırılması ve çeşitli mazeretlerle işten çıkarılması üzere öteki meselelerinin olduğunu da kelamlarına ekledi.

Bakanlık iş kanununun uygulanmasını hedefliyor

Gazze’deki Çalışma Bakanlığı Çalışma Şartları Dairesi Müdürü Hüseyin Habbuş da Bakanlığın, emekçileri ve patronları korumak için kanunu uygulamayı hedeflediğine işaret etti.

Habbuş, Bakanlığa bağlı ünitelerin, iş yasasının uygulanmasını sağlamak, iş sıhhati ve güvenliği uygulamalarını takip etmek, çalışanlara yönelik mağduriyetin önüne geçmek ve oluşabilecek rastgele bir sorunun tahlili için başta büyük firmalar olmak üzere kurumlarda incelemeler yaptığını anlattı.

Filistinli yetkili, minimum fiyatın belirlenmesiyle ilgili yapılan görüşmelere ait “Çalışmalar devam ediyor. Komite, mevcut ekonomik durum ve ömür şartlarını dikkate alarak bir sayı belirleyecektir.” dedi.

Kaynak: AA / Nour Mahd Ali Abu Aisha – Aktüel